@ คำชี้แจงจากเครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่า
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
เรียนคณะทำงานยกร่างหลักสูตรท้องถิ่นและจัดทำกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนของสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำจังหวัดลำปางและสถานศึกษาในสังกัด
โรงเรียนเทศบาล 3 (บุญทวงศ์อนุกูล )
และคณะทำงานของเครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่าที่เคารพ เพื่อความเข้าใจเบื้องต้นร่วมกันเกี่ยวกับองค์ความรู้ซึ่งเป็นเนื้อหาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเมืองลำปาง
1300 ปีและการจัดทำและพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้ที่เครือข่ายฯและองค์กรที่เกี่ยวข้องได้ดำเนินการมาตั้งแต่ต้นปี
พ.ศ. 2564 ทั้งนี้เพื่อจะนำมาเสริมการทำงานระหว่างกันก่อนที่จะจัดทีมมาร่วมพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น
/ กิจกรรมพัฒนาผู้เรียนและการเผยแพร่องค์ความรู้ผ่านสื่อและกิจกรรมรูปแบบต่างๆ ดังมีรายละเอียดต่อไปนี้
1. เนื้อหาประวัติศาสตร์ลำปาง
1300
ปี (เมือง 3 ยุค)
เป็นเนื้อหาที่รวบรวมโดย อาจารย์มงคล ถูกนึก
นักประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของจังหวัดลำปาง (ฝ่ายวิชาการของเครือข่ายฯ) รวมทั้งรวบรวมและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้จากผู้รู้และผู้ชำนาญด้านประวัติศาสตร์เมืองลำปางอยู่เสมอและต่อเนื่องยาวนาน
ในชั้นต้นได้นำเสนอประวัติศาสตร์เมืองลำปางเป็นภาพรวมที่กำหนดเอาระบบการปกครองของเมืองที่รวมตัวเป็นอาณาจักรชัดเจนมีหลักฐานและโบราณคดีที่ยืนยันได้
โดยจัดแบ่งอาณาจักรการปกครองออกเป็น 3 ยุค
คือ
1.1 ยุคที่
1
: อาณาจักรหริภูญไชย มีนครหริภูญไชยเป็นศูนย์กลางและเขลางค์นครเป็นเมืองคู่แฝด
( เจ้ามหันตยศและเจ้าอนันตยศ โอรสฝาแฟดของพระนางจามเทวี )
1.2 ยุคที่
2
: อาณาจักรล้านนา
มีนครเชียงใหม่เป็นศูนย์กลาง มีเมืองละกอน (ลำปาง ) เป็นเมืองหน้าด่านหรือเมืองลูกหลวง
1.3 ยุคที่
3
: อาณาจักรรัตนโกสินทร์
นครลำปางเป็นประเทศราชโดยมีรัฐสยามที่กรุงเทพฯ
เป็นศูนย์กลางและปรับการปกครองเป็นส่วนหนึ่งของรัฐสยามในยุคสมัยรัชกาลที่ 5 เป็นต้นมาอันมีความเกี่ยวพันกับนครลำปางโดยเฉพาะตระกูลทิพย์จักราธิวงศ์มีพ่อเจ้าทิพย์ช้าง (คนลำปาง) เป็นต้นตระกูล ( รายละเอียดข้อมูลและภาพประกอบอยู่ในชุดนิทรรศการ / วีดิทัศน์ลำปางเมือง 3 ยุค / หนังสือโตยฮอยลำปางเมือง 3 ยุค )
2. ชุดนิทรรศการ
: ประวัติศาสตร์ลำปาง 1300 ปี เมือง 3 ยุค
จากเนื้อหาดังกล่าวเครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่าได้จัดทำนิทรรศการเพื่อเผยแพร่เป็นครั้งแรกในงาน
“ข่วงหลวงเวียงละก่อน ครั้งที่ 1” ระหว่างวันที่ 4-6
ธันวาคม พ.ศ. 2564 บริเวณสนามหญ้าหน้าลำปางมิวเซียมและศาลหลักเมืองนครลำปางและจัดแสดงต่อเนื่องในงานข่วงหลวงเวียงละกอน
ครั้งที่ 2 (พ.ศ.2565) และครั้งที่ 3
(พ.ศ.2566)
นอกจากนี้ได้จัดทำนิทรรศการแบบประจำที่โดยจัดแสดงไว้ที่
2.1 พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้วัดเกาะวาลุการาม
ชุมชนกาดกองต้า อ.เมืองลำปาง
2.2 อาคารเสือป่าในบริเวณโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย
จ.ลำปาง ( สนับสนุนการจัดทำโดย
คุณสุพล
สุขอ่อน อดีตนายกสมาคมนักเรียนเก่าโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย )
2.3 หอประวัติศาสตร์นครลำปาง
ในจวนผู้ว่าราชการจังหวัดลำปางหลังเก่า ( สนับสนุน
การจัดทำด้วยเงินส่วนตัวโดยคุณนายผู้ว่าฯ
ร.ศ.สุพรรณี ฉายะบุตร )
2.4 บริเวณศาลารายด้านข้างวิหารวัดพระเจ้าทันใจ
ต.ต้นธงชัยและตำบลบ่อแฮ้วหนอง
กระทิง อ.เมืองฯ จ.ลำปาง
นอกจากนี้ได้จัดทำชุดนิทรรศการเคลื่อนที่
จำนวน 1
ชุด ( 12 แผ่นป้าย ) เพื่อจัดแสดงในงานต่างๆร่วมกับภาครัฐและเอกชนอยู่เป็นประจำ
ทั้งนี้เครือข่ายมีไฟล์นิทรรศการต้นแบบที่สามารถนำไปผลิตเพื่อขยายงานได้
3. วีดิทัศน์เรื่องราวประวัติศาสตร์ลำปาง
1300
ปี เมือง 3 ยุค
การจัดสร้างวีดิทัศน์
ได้จัดสร้างคู่ขนานไปกับชุดนิทรรศการโดยได้รับความอนุเคราะห์จากศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาลำปางดำเนินการผลิตทั้งหมด
ชุดวีดิทัศน์จะแบ่งชุดนำเสนอตามยุคๆละ 1
ชุด
3.1 ชุดที่ 1 : “ เขลางค์นคร เมืองคู่แฝดนครหริภุญไชย
” ความยาว 10.28
นาที
3.2 ชุดที่ 2 : “ เมืองละกอนเมืองผู้กล้าคนหาญ ” ประวัติศาสตร์ที่ขาดหาย ความยาว 40.08 นาที
3.3 ชุดที่ 3 : “ นครลำปาง คู่บารมีจักรีวงศ์ ” ( แบ่งเป็นตอนย่อย 5 ตอน ) ความยาวทั้งหมด 70 นาที
สามารถนำเสนอได้ทั้ง Online
/ Off Line สามรถดาวโหลดจาก QR code ที่จัดทำไว้เพื่อการเผยแพร่
4. หนังสือประวัติศาสตร์เมืองลำปาง
“ โตยฮอดเมืองเก่า 1300
ปี : ฮีดฮอยคนดีของดีตี้ลำปาง เมือง 3 ยุค ”
จากชุดนิทรรศการเครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่าได้พัฒนาเป็นหนังสือให้สามารถเผยแพร่ในวงกว้างมากขึ้น
ทั้งนี้ได้รับความอนุเคราะห์จากผู้ว่าราชการจังหวัด ( นายชัชวาล ฉายะบุตร )
จัดพิมพ์โดยงบประมาณของจังหวัดพร้อมจัดทำ e - book ให้ศึกษาผ่านระบบ
ONLINE ได้
หนังสือจัดพิมพ์ด้วยกระดาษอาร์ทมัน ขนาดเอ A 4 พิมพ์สื่สี จำนวน 2,000 เล่ม ทั้งนี้มีไฟล์ต้นฉบับที่สามารถจัดพิมพ์เพิ่ม รวมทั้ง e - book สามารถก๊อปปี้ไปเผยแพร่ได้
จากเนื้อหาและสื่อทั้ง 3
ประเภทดังกล่าวจึงมีความพร้อมที่จะนำมาพัฒนาให้เกิดหลักสูตรท้องถิ่นในสถานศึกษาและเผยแพร่ผ่านสื่อและกิจกรรมรูปแบบต่างๆเพื่อขยายผลองค์ความรู้ประวัติศาสตร์ลำปาง
1300 ปีให้แพร่หลายทั่วถึงสร้างความรักและภาคภูมิใจในความดีงานที่บรรพชนได้สร้างเอาไว้
เกิดการอนุรักษ์สืบทอดตามเจตนาที่ตั้งไว้โดยเฉพาะความตั้งใจนำองค์ความรู้สู่อนุชนรุ่นหลังผ่านกลุ่มเป้าหมายคนรุ่นใหม่โดยใช้สถานศึกษาเป็นฐานสำคัญ
บุญส่ง คูวรากุล
เครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่า
15 พฤสจิกายน พ.ศ. 2569





















